Column: Taboes doorbreken middels entertainment

De Hindi-filmindustrie Bollywood staat buiten India voornamelijk bekend om haar langdurige, kleurrijke, romantische musicals. Helaas zijn dit soort films de enige films waar het buitenlandse publiek aan wordt blootgesteld. Want naast deze kleurrijke fantasiewereld bestaat ook een hele andere wereld waar het doorbreken van taboes middels entertainment hoog op de agenda staat.

Films dienen allereerst ter entertainment, maar het medium wordt vandaag de dag tevens gebruikt om maatschappelijke en culturele kwesties aan te kaarten en bespreekbaar te maken. Waar het grote publiek vroeger liever de realiteit of taboes niet op het witte doek zag, zien we de afgelopen 10 jaar een verschuiving plaatsvinden.

Het filmpubliek van nu bestaat grotendeels uit jongeren. Met de komst van sociale media en toegang tot de westerse wereld groeien zij op met zowel Hollywood als Bollywood. Dit heeft effect op de smaak van het publiek. Waar vroeger zoetsappige, romantische films grote hits werden zien we nu een verschuiving waarbij meer waarde wordt gehecht aan een verhaal dat meer omvat dan alleen de romantiek.

Laten we even terug gaan in de tijd. Vroeger werden films namelijk ook gebruikt om maatschappelijke problemen aan te kaarten. Filmmaker Raj Kapoor verwerkte op een of andere manier altijd de dagelijkse strubbelingen van de middenklasse in zijn films. Echter, behalve de klasseverschillen en de status op de sociale ladder werd vroeger in de commerciele cinema niet ingegaan op taboes als seks voor het huwelijk, samenwonen en ziektes of aandoeningen. Deze onderwerpen werden besproken in de zogenaamde off-beat films, die voor een niche-publiek waren bestemd.

Variatie
De jongeren van nu verlangen naar variatie. Dankzji de veranderende smaak van het publiek is een nieuwe generatie van filmmakers opgestaan. Regisseurs als Dibaker Banerjee, Shoojit Sircar, Onir, Ayan Mukherjee, R Balki en Amol Gupte hebben een manier gevonden om entertainment op een innovatieve en creatieve manier te combineren met het bespreken van taboes.

Zodoende zien we de afgelopen jaren een stormloop van films over seks (Band Baaja Baaraat, Murder, Love Sex aur Dhokha), samenwonen (Shuddh Desi Romance), vreemdgaan (Kabhi Alvida Na Kehna), drugs (Go Goa Gone), aandoeningen als Asperger’s syndroom (My Name is Khan), Stockholm syndroom (Highway), Progeria (Paa) en dyslexie (Taare Zameen Par), spermadonatie (Vicky Donor), homoseksualiteit (Dostana, My Brother Nikhil) en huiselijk geweld (I Am).

We bespreken een aantal hieronder.

Aandoeningen
Regisseur Amol Gupte schreef de film Taare Zameen Par waarin de aandoening dyslexie wordt besproken. De film belicht de aandoening vanuit diverse oogpunten: het jochie, de ouders en de leraar, zodat het publiek een beeld kan vormen van wat de verschillende mensen denken en voelen. Ditzelfde zien we ook in films als Karan Johar’s My Name is Khan en R Balki’s Paa.

Spermadonatie
Een van de meest besproken films van de afgelopen jaren is Vicky Donor, een film over spermadonatie. Een onderwerp als deze zal nooit binnen een typisch Indiaas gezin worden besproken. Het was voor producent John Abraham dan ook een groot risico, maar hij steunde het onderwerp en de manier waarop het verweven zit in het verhaal. Volgens Abraham was het hoog tijd dat onderwerpen als spermadonatie hun weg naar het witte doek vinden.

Religie
In India zijn filmmakers ook vaak voorzichtig waar het religie betreft. Diverse groeperingen protesteren regelmatig tegen bepaalde religieuze scenes in films die de sentimenten van een bepaalde groep zouden kunnen raken.

Toch nam filmmaker Umesh Shukla de gedurfde stap om de film OMG!Oh My God te maken waarin hij alle religies recht naast elkaar plaatst. Hoewel hij zich in de film meer concentreerde op de gelijkenissen tussen de religies, werd dit alsnog als niet respectvol  ontvangen door een religieuze organisatie.

Vreemdgaan
Filmmaker Karan Johar, die bekend staat om zijn familiefilms, besloot met de film Kabhi Alvida Na Kehna (KANK) het onderwerp veemdgaan te belichten; een risico dat hem veel kritiek opleverde in zijn thuisland, want dit onderwerp ligt zeer gevoelig bij de conservatieve Indiër.

Johar verklaarde destijds dat vreemdgaan steeds vaker voorkomt, maar mensen er niet over durven te praten. Om het bespreekbaar te maken waren grote namen nodig, omdat bekende acteurs meer publiek trekken. Hoe meer publiek hoe meer mensen het concept van vreemdgaan zouden leren kennen dan wel ‘begrijpen’.

Kritiek kwam ook op acteur Shah Rukh Khan, die bekendstaat als de perfecte familieman. Het feit dat juist hij degene is die in de film KANK vreemdgaat werd niet geaccepteerd. In de jaren 80 werd het onderwerp vreemdgaan ook besproken in de film Masoom, alleen werd de affaire bekendgemaakt door het buitenechtelijke kind die ineens bij zijn vader op de stoep staat.

In de jaren 80 maakte regisseur Yash Chopra de film Silsila. Het ging niet over vreemdgaan, maar de twee hoofdpersonen (Amitabh Bachchan en Rekha) waren nog steeds verliefd op elkaar ondanks het feit dat ze allebei met een ander waren getrouwd.

Drugs
In Nederland is drugs al jaren geen taboe-onderwerp meer. In India groei het aantal drugsgebruikers. Recent werd het effect van drugsgebruik op een entertainende wijze verweven in de film Go Goa Gone. Daarna wordt benadrukt dat het wellicht geen slim idee is om drugs te doen. Een duidelijke boodschap aan het publiek.

Kindermoord
Vanuit de Indiase gedachte is het normaal dat een familie bij de geboorte van een kind hoopt op een zoon. Dit omdat hij het gezin later kan onderhouden, aangezien het meisje toebehoort aan de familie waar ze trouwt. De film Matrubhoomi onderzoekt de impact van vrouwelijke foeticide en de daarop volgende onstabiliteit in de samenleving. Een moeilijk onderwerp waar Indiers zich liever niet aan wagen.

Veilig Vrijen
Taboes doorbreken beperkt zich niet alleen tot het witte doek. Recent maakte het condoommerk Durex bekend dat acteur Ranveer Singh hun nieuwe ambassadeur is. Waar vele acteurs het aanbod om een condoommerk te promoten weigerde zag Singh een kans.

“Als acteur en individu ben ik geneigd om mijzelf te vernieuwen door risico’s te nemen en de standaard te doorbreken. Seks is nog altijd een taboe in dit land en met mijn associatie met Durex hoop ik meer bewustzijn te creeren en veilig vrijen te promoten terwijl je plezier hebt.”

Veranderende Hindi-cinema
Dit zijn maar enkele voorbeelden van de veranderende Hindi-cinema. Het is niet makkelijk om taboes bespreekbaar te maken, maar de nieuwe generatie van filmmakers is ervan overtuigd dat taboe-onderwerpen makkelijk verwerkt kunnen worden in een film.

Jongeren van nu zijn beter opgeleid en staan open voor nieuwe ervaringen, ook op het gebied van films. Hoewel de entertainers nog altijd goed in de smaak vallen bij het grote publiek, zien we dat ‘nieuwe cinema’ een steeds groter publiek voor zich weet te winnen.

Wat vind jij?
Is het belangrijk om taboes te bespreken in films, heeft dit effect op de denkwijze binnen de maatschappij of dienen films werkelijk enkel en alleen ter entertainment….?

Note: Deze column is speciaal voor INDYA geschreven. Op zaterdag 10 mei start deze nieuwe denktank speciaal voor jongeren uit de Indiase diaspora. Een onderdeel van hun eerste thema, ‘You me Aur Bollywood’ is deze blog. Wil jij hierbij aanwezig zijn, geef je dan op via indyalaunch.eventbrite.com

Lees ook:Fardeen schuldig aan poging tot het kopen van cocaïne
Lees ook:Deepika Padukone: “Satyamev Jayate was een oogopener”
Lees ook:Column: Onzin! PK beledigt geen enkele religie!
Lees ook:Regisseur Vicky Donor verbaasd over succes
Lees ook:“Seks verkoop je makkelijker dan serieuze onderwerpen”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.